భౌతిక శాస్త్రంలో ముగ్గురికి నోబెల్

2025 నోబెల్ పురస్కారం — ప్రధాన వివరాలు

2025 సంవత్సరానికిగాను ప్రతిష్ఠాత్మకమైన భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి ముగ్గురు ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలకు ప్రకటించారు. వీరు చేసిన పరిశోధనలు క్వాంటమ్ మెకానిక్స్ రంగంలో నవలా రహదారులను చూపించాయి. ఈ కనుగొన్న విషయాలకు ఆధ్యాయితంగా ‘ఎలక్ట్రిక్ సర్క్యూట్‌లో మాక్రోస్కోపిక్ క్వాంటమ్ మెకానికల్ టన్నెలింగ్ మరియు ఎనర్జీ క్వాంటైజేషన్’ (Macroscopic Quantum Mechanical Tunneling and Energy Quantisation in an Electric Circuit) కు ఈ పురస్కారం లభించింది[web:16][web:17][web:18][web:19][web:20][web:21].

• ముగ్గురు విజేతలు: జాన్ క్లార్క్ (John Clarke), మైఖేల్ హెచ్. డెవొరెట్ (Michel H. Devoret), జాన్ ఎం. మార్టినిస్ (John M. Martinis)
• పరిశోధన విశేషం: విద్యుద్ సర్క్యూట్లలో క్వాంటమ్ ఫినామినా — అప్పటివరకు చిన్న కణాల పరిమితివరకు మాత్రమే గతంలో గుర్తించిన క్వాంటమ్ టన్నెలింగ్ ను పెద్ద ఎలక్ట్రిక్ సర్క్యూట్లలో (macroscopic circuits) పరిశోధించారు. ఈ ప్రయత్నాల్లో క్వాంటమ్ టన్నెలింగ్, ఎనర్జీ స్థాయిలు పరిమాణీకరణను విజ్ఞానపరంగా నిరూపించారు.
• ప్రాముఖ్యత: క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్‌, క్రిప్టోగ్రఫీ, సెన్సర్లు వంటివాటికి ఈ పరిశోధనలు దారితీస్తున్నాయి. ఈ అవిష్కరణల వల్ల ఎంతో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న తరం టెక్నాలజీలకు నూతన మార్గాలు చూపించాయి.
• స్వీడన్ లో రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ విజయులను 2025 అక్టోబర్ 7న అధికారికంగా ప్రకటించింది.

నోబెల్ విజేతల పేషబ్యాక్

• జాన్ క్లార్క్ – యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, బర్క్లీ ప్రొఫెసర్.
• జాన్ ఎం. మార్టినిస్ – యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, శాంటా బార్బరా ప్రొఫెసర్.
• మైఖేల్ హెచ్. డెవొరెట్ – యేల్ యూనివర్సిటీ, మొదటిగా యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా.

ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలు ప్రవేశపెట్టిన కళలు, ఔత్సాహిక పరిశోధనలు తదుపరి తరం క్వాంటమ్ సాంకేతికతలకు దారీతీసేవిగా నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. విద్యుత్ సర్క్యూట్‌లలో క్వాంటమ్ ప్రవర్తనను ఒక్కచోట నిలబెట్టుట ద్వారా ప్రపంచం నూతన పరిజ్ఞానాన్ని సంపాదించుకుంది.